O fundacji

Rodzina Nissenbaumów

Sonja Nissenbaum

Sonja Nissenbaum (1926-2018) była żoną Fundatora i pierwszego Prezesa Zarządu Fundacji, bł. p. Zygmunta Nissenbauma. Funkcję Prezesa Zarządu Fundacji pełniła od 2002 do 2018 roku.

Po raz pierwszy przyjechała do Polski w kwietniu 1983 roku, aby wziąć udział w międzynarodowych uroczystościach poświęconych 40. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim. Towarzyszyła w tej podróży swojemu mężowi, Zygmuntowi, który wchodził w skład delegacji Centralnej Rady Żydów w Niemczech. Razem z nimi do Polski przyjechał też ich syn, Gideon.

Podczas krótkiego pobytu w Polsce Państwo Nissenbaum udali się między innymi na warszawską Pragę, gdzie rodzina Nissenbaumów mieszkała do października 1940 roku Odwiedzili tam m.in.  założony pod koniec XVIII w. cmentarz żydowski. Po przybyciu na miejsce okazało się, że cmentarz praktycznie nie istnieje, ponieważ po wojnie został zdewastowany i przeznaczony na park. Po powrocie do Konstanz Państwo Nissenbaum podjęli decyzję o powołaniu do życia fundacji. Jej celem miało być szeroko pojęte ratowanie dawnej kultury żydowskiej w Polsce, w tym przede wszystkim opuszczonych i zaniedbanych cmentarzy.

Pani Sonja od samego początku włączyła się w prace Fundacji. Nie tylko została członkiem Zarządu, ale też czynnie uczestniczyła w jej pracach. Przez 18 lat towarzyszyła mężowi w jego licznych podróżach po Polsce. Razem odwiedzali małe miasteczka i wioski, gdzie kiedyś tętniło żydowskie życie. Oboje przejechali polskimi bezdrożami setki tysięcy kilometrów. Pani Sojna wstawała o świcie, spać kładła się późną nocą. Uczestniczyła w rozmowach z władzami odwiedzanych miejscowości, aby z żydowskiej spuścizny uratować to, co było do uratowania. Rozmowy nie zawsze były łatwe, ale obecność Pani Sonji pozwalała przełamywać lody i łagodzić nastroje, dzięki czemu trudne sprawy udawało się załatwić łatwiej i szybciej.

W Fundacji obowiązywał nieformalny podział obowiązków. Prezes Zygmunt Nissenbaum odpowiadał głównie za remonty cmentarzy i kontakty z władzami. Pani Sonja zajmowała się działalnością charytatywną i wspieraniem ludzi kultury. Niosła też pomoc ostatnim ocalałym z Zagłady, którzy nierzadko byli ludźmi biednymi i schorowanymi. Jej pomoc nierzadko była dla wielu z tych osób ostatnią deską ratunku. Była osobą ciepłą i serdeczną, pochylała się nad problemami innych.  

Po śmierci Prezesa Zygmunta Nissenbauma w sierpniu 2001 roku Pani Sonja przejęła stery Fundacji. W pracy wspomagał ją syn, Gideon. Oboje dysponowali szeroką wiedzą o Fundacji i specyfice jej działania. Mogli też liczyć na wypróbowanych współpracowników, którzy realizowali idee Prezesa i razem z nim wdrażali je w życie.  

 W ostatnich latach swego życia Pani Sonja skupiła się głównie na dwóch sprawach: dalszym ratowaniu opuszczonych cmentarzy żydowskich i na działalności edukacyjnej. Wiedziała, że właśnie te sprawy leżały najbardziej na sercu jej zmarłemu mężowi, dlatego kierowała Fundacją w taki sposób, aby kontynuować jego misję. 

Jej ostatnim ważnym dziełem było wsparcie finansowe udzielone przez Fundację Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz utworzenie w 2014 roku „Funduszu Edukacyjnego Fundacji Rodziny Nissenbaumów” w tym Muzeum. Celem Funduszu było przekazywanie wiedzy o historii i kulturze polskich Żydów studentom z Polski, Izraela, Niemiec i Ukrainy, którzy podczas dwutygodniowych pobytów w Polsce brali udział w warsztatach, wykładach i wycieczkach po miejscach związanych z historią polskich Żydów. Pani Sonja interesowała się też utworzeniem w byłym obozie zagłady w Treblince muzeum upamiętniającego pomordowanych tam Żydów.

Dzięki niej Fundacja mogła bez przeszkód realizować swoje zadania statutowe. 

Pani Prezes Sonja Nissenbaum zmarła 6 października 2018 r. w Konstanz. Do ostatnich chwil życia otoczona była troskliwą opieką swoich bliskich.

W styczniu 2019 roku Prezesem Zarządu Fundacji został Gideon Nissenbaum. 

Gideon Nissenbaum

Gideon Nissenbaum jest synem bł.p. Zygmunta Nissenbauma i bł. p. Sonji Nissenbaum. Od stycznia 2019 roku jest Prezesem Zarządu Fundacji Rodziny Nissenbaumów.

Gideon Nissenbaum związany jest z Fundacją od czasu, gdy po wizycie rodziny Nissenbaumów w Polsce w 1983 roku zapadła decyzja o utworzeniu fundacji, która miała się zajmować ratowaniem dziedzictwa żydowskiego w Polsce. Towarzyszył rodzicom w ich podróżach po Polsce, brał udział w rozmowach z lokalnymi władzami, spotykał się z prezydentami miast, burmistrzami i wójtami, czynnie uczestniczył w realizacji projektów ma terenie kraju, zwłaszcza tych, które związane były z grodzeniem cmentarzy, remontami oheli i synagog. Od początku istnienia Fundacji zasiadał w jej Zarządzie, a po śmierci założyciela i pierwszego Prezesa Fundacji – bł.p. Zygmunta Nissenbauma – przejął część obowiązków związanych z jej prowadzeniem. W styczniu 2019 roku, kilka miesięcy po śmierci bł.p. Sonji Nissenbaum, został Prezesem Zarządu Fundacji. Szczególnym przedmiotem jego zainteresowań jest działalność edukacyjna nastawiona na propagowanie wiedzy o historii i kulturze polskich Żydów.

W latach 2019-2023 Gideon Nissenbaum był członkiem Rady Muzeum Getta Warszawskiego oraz członkiem rady muzeum "Muzeum Treblinka. Niemiecki naziwstowski obóz zagłady i obóz pracy (1941-1944)".

W 2023 roku powołany został na kolejne kadencje w obu Radach na lata 2023-2027.

Od 2023 Gideon Nissenbaum jest Honorowym Konsulem RP w landzie Badenia-Wirtembergia (Niemcy).

W 2023 roku, w uznaniu jego zasług na rzecz ratowania dziedzictwa żydowskiego w Polsce, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie przyznała mu honorowe członkostwo.


Czytaj też: Biografia Założyciela - Zygmunta Nissenbauma