Kalisz

Woj. wielkopolskie

Cmentarze i macewy

Adres 1: Stary Cmentarz przy ul. Nowy Świat był po wojnie zdewastowany i zniszczony. Nagrobkami z tego cmentarza Niemcy wzmocnili nimi Kanał Rypinkowski. W latach 50. i 60. XX w. ulokowano na cmentarzu kilka obiektów: stację pogotowia ratunkowego, 4 bloki mieszkalne i ośrodek szkolno-wychowawczy dla dzieci opóźnionych w rozwoju ze szkołą, internatem, warsztatami i boiskiem.

Adres 2: Nowy Cmentarz przy ul. Podmiejska został założony w 1896 r., ma pow. 1,1 ha i jest ogrodzony. Zachowało się na nim ok. 100 nagrobków

Działania Fundacji: W październiku 1988 r. sekretarz ziomkostwa kaliszan w Izraelu powiadomił Fundację o macewach w Kanale Rypinkowskim i zaapelował, aby je stamtąd usunąć.  Z uwagi na zimową porę nie można było przystąpić do prac. Fundacja uczyniła to w maju 1989 r. wydobywając z Kanału ok. 2000 macew, które złożyła tymczasowo na Nowym Cmentarzu.

Na Starym Cmentarzu prowadzone były prace przy budowie ciepłociągu Robotnicy natrafili na szczątki ludzkie. Liczne starania podjęte przez Fundację doprowadziły na początku 1991 r. do cofnięcia decyzji lokalizacyjnej ciepłociągu. Skarb Państwa wyasygnował w marcu 1991 r. 800 mln zł na zmianę projektu i przeprowadzenie ciepłociągu inną trasą. Ustalono, że jedyny niezabudowany fragment cmentarza, na którym urządzono swego czasu boisko, zostanie upamiętniony, a Fundacja postawi tam ohel cadyka Gombinera. 16 kwietnia 1991 r. odbyła się w Kaliszu uroczystość rytualnego pochowania wydobytych szczątków wraz z ziemią. 5 lipca 1991 r. spór wybuchł na nowo: z polecenia wojewody przewieziono macewy na Nowy Cmentarz, dążąc do reaktywowania na najstarszym żydowskim cmentarzu w Polsce boiska szkolnego. Fundacja wystąpiła z natychmiastowym protestem i interwencją.

W tym samym czasie Fundacja interweniowała też w sprawie rozkradania płyt nagrobnych z Nowego Cmentarza. Po ich zbadaniu okazało się, że pochodzą ze Starego Cmentarza. Zostały tam przeniesione na początku 1990 r. Przez cały czas Fundacja prowadziła też własne prace i koordynowała wszystkie prace renowacyjne na Nowym Cmentarzu.

← zobacz inne miasta